Czad w domu jest niewidzialny i śmiertelnie groźny. Jak się chronić?
Jesienią troska o powietrze nie kończy się na sprawdzeniu poziomu smogu za oknem. W ogrzewanym domu może pojawić się inne zagrożenie: tlenek węgla, którego obecności nie zdradza zapach ani kolor. Przypadający co roku 14 listopada Dzień Czystego Powietrza jest okazją, by przypomnieć również o tym niebezpieczeństwie. Zwraca na nie uwagę Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.
Czad powstaje, gdy paliwo spala się przy niedostatecznym dopływie tlenu. Może to dotyczyć zarówno gazu, jak i paliw stałych czy ciekłych. Jest niewidoczny, bezwonny i pozbawiony smaku, dlatego człowiek nie potrafi rozpoznać jego obecności za pomocą zmysłów.
Co dzieje się w organizmie po zatruciu?
Po przedostaniu się do płuc tlenek węgla wiąże się z hemoglobiną szybciej i silniej niż tlen. W efekcie utrudnia jego transport do tkanek, prowadząc do niedotlenienia. Przy stężeniu wynoszącym 0,16 proc. w powietrzu może spowodować śmierć w ciągu dwóch godzin. Statystyki Państwowej Straży Pożarnej wskazują, że w Polsce co roku wskutek zatrucia czadem umiera kilkadziesiąt osób.
Początkowe dolegliwości łatwo pomylić ze zmęczeniem albo infekcją. Pojawiają się ból i zawroty głowy, osłabienie oraz trudności ze skupieniem uwagi. Przy większym narażeniu mogą wystąpić wymioty, zaburzenia tętna, spowolnienie oddechu i drgawki, a następnie utrata przytomności lub śpiączka.
W razie podejrzenia zatrucia trzeba natychmiast opuścić zagrożone miejsce i wezwać pomoc pod numerem 112. Jeśli można to zrobić bez narażania siebie, należy otworzyć okna. Osobie z objawami potrzebna jest pomoc medyczna, nawet gdy po wyjściu na świeże powietrze poczuje się lepiej.
Wentylacja i urządzenia grzewcze pod kontrolą
Ryzyko wzrasta w sezonie grzewczym, kiedy częściej korzysta się z pieców, kotłów i gazowych podgrzewaczy wody. Niebezpieczeństwo może wynikać z ich awarii lub niewłaściwej obsługi, ale też z nieszczelnego czy niedrożnego komina. Problemem bywa również zbyt mały dopływ powietrza, na przykład po wymianie okien na szczelniejsze.
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa zaleca montaż czujników czadu w pomieszczeniach, w których dochodzi do spalania, między innymi w kuchni, kotłowni czy łazience z gazowym podgrzewaczem. Urządzenie należy zamontować zgodnie z instrukcją producenta i regularnie sprawdzać jego działanie. Czujnik ostrzega przed zagrożeniem, ale nie zastępuje przeglądów ani sprawnej wentylacji.
Warto systematycznie zlecać kontrole kominiarskie oraz sprawdzać szczelność instalacji grzewczych. Kratek wentylacyjnych nie wolno zasłaniać; mieszkanie trzeba też wietrzyć i zapewnić dopływ powietrza, uwzględniając możliwość mikrouchyłu szczelnych okien. Wstępną orientację co do ciągu daje kartka przyłożona do kratki wywiewnej — powinna być do niej przyciągana. Taka próba nie zastępuje jednak kontroli fachowca.
Wymiana starych pieców pomaga ograniczać zanieczyszczenie powietrza na zewnątrz. W domu równie ważne są prawidłowo działająca wentylacja, regularne przeglądy i czujnik, który może ostrzec mieszkańców, zanim pojawią się objawy zatrucia.
Źródło: Urząd Miasta Pruszkowa