490 lat od narodzin Piotra Skargi – duchowy autorytet Polski
Rocznica urodzin wybitnego polskiego jezuity
W dniu dzisiejszym przypada 490. rocznica narodzin jednej z najważniejszych postaci polskiego renesansu, Piotra Skargi, który przyszedł na świat 2 lutego 1536 roku w okolicach Grójca. Skarga, herbu Pawęża, był nie tylko jezuitą i teologiem, ale także wybitnym pisarzem i nadwornym kaznodzieją króla Zygmunta III Wazy. Jego spuścizna literacka obejmuje dzieła polemiczne, teologiczne oraz rozprawy dogmatyczne i duchowe, w tym tak znane tytuły jak „Żywoty świętych” oraz „Kazania sejmowe”.
Rola w edukacji i działalność akademicka
Piotr Skarga odegrał kluczową rolę w zakładaniu kolegiów jezuickich na terenach Rzeczypospolitej. Był pierwszym rektorem Akademii Wileńskiej w latach 1579–1584, a także założycielem kolegiów w Połocku, gdzie pełnił funkcję rektora w latach 1582–1586, oraz w Rydze, Dorpacie i Lublinie. Jego wpływ na rozwój edukacji jezuickiej w Polsce jest nie do przecenienia. W 1588 roku rozpoczął 24-letnią służbę jako nadworny kaznodzieja Zygmunta III Wazy, zyskując uznanie dzięki swoim wyjątkowym talentom oratorskim.
Polityczne zaangażowanie i spuścizna
Skarga był gorącym orędownikiem wzmocnienia władzy królewskiej kosztem Sejmu, co odzwierciedlało jego krytyczną postawę wobec wad polskiej szlachty. Brał udział w synodzie brzeskim w 1596 roku, który zaowocował zawarciem unii brzeskiej. Po śmierci został pochowany w krakowskim kościele św. Piotra i Pawła, gdzie jego płyta grobowa znajduje się przed wielkim ołtarzem, a krypta jest dostępna dla zwiedzających.
Piotr Skarga w sztuce
Postać Piotra Skargi została uwieczniona na płótnie przez wybitnego malarza Jana Matejkę. Dzieło „Kazanie Skargi” powstało w 1864 roku, a za modela posłużył Michał Szweycer, powstaniec listopadowy i emigrant. Obraz ten jest jednym z najważniejszych przykładów sztuki historycznej w Polsce, ukazującym nie tylko postać kaznodziei, ale także jego wpływ na życie polityczne i religijne Rzeczypospolitej.
Źródło: facebook.com/GminaNadarzyn